NU - Wetenschap
Laatste data:De Nederlandse politiek cultuurhistoricus Joris Oddens heeft het eerste portret van de Staten-Generaal gevonden. Het werk stamt uit 1608. Oddens wist zelfs te herleiden dat het gaat om de eerste erkenning van Nederland als soeverein land.
Onderzoekers hebben ontdekt dat de mens 5.500 jaar geleden al werd besmet met de pest. Dat kwam waarschijnlijk door het eten van rauw marmottenvlees. Het is het vroegst ontdekte bewijs van een pestuitbraak tot nu toe.
Archeologen hebben het grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland ontdekt in Nijmegen. Er zijn tienduizenden vondsten gedaan op de plek waar ooit de stad Ulpia Noviomagus lag. Volgens hoofdonderzoeker Erik Verhelst werd vanuit Rome "veel geld in Nijmegen gepompt".
Het kabinet heeft een streep gezet door een eerder plan om buitenlandse wetenschappers en studenten met toegang tot gevoelige technologische kennis te screenen. Zo'n uitgebreide screening blijkt niet haalbaar. Het kabinet gaat kijken of screening op kleinere schaal wel mogelijk is.
Het eten van groenten die veel nitraat bevatten, wordt volgens onderzoek gelinkt aan een kleiner risico op dementie. Maar de inname van nitraat uit dierlijke producten, bewerkt vlees en drinkwater houdt verband met een grotere kans op de aandoening.
De Praearcturus gigas was ongeveer zo groot als een honkbalknuppel, blijkt uit nieuw onderzoek. De schorpioen leefde ruim vierhonderd miljoen jaar geleden in een gebied dat nu Groot-Brittannië is.
Onderzoekers hebben in het Engelse Oxfordshire een van de langste dinosaurussporen ter wereld ontdekt. Het gaat om een spoor van zo'n tweehonderd voetafdrukken die ongeveer 166 miljoen jaar geleden zijn achtergelaten, meldt de BBC.
Wetenschappers hebben in het zuidoostelijke deel van de Indische Oceaan op een diepte van zo'n 7 kilometer het tot nu toe grootste en oudste 'walvissenkerkhof' ter wereld gevonden. Er werden na meerdere duiktrips honderden resten aangetroffen.
De University of Cambridge in het Verenigd Koninkrijk heeft met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) een manier gevonden om nieuwe vaccins te ontwikkelen. Daarmee kan snel een vaccin worden ontwikkeld voor nieuwe ziektes.
Als mensen met diabetes slachtoffer worden van geweld, ernstige bedreiging of een zwaar ongeluk, krijgen ze veel vaker te maken met zware psychische klachten dan anderen. Dat blijkt uit onderzoek van onder meer Tilburg University.
Masturberen is voor veel vogels natuurlijk gedrag, concluderen wetenschappers in een groot Brits onderzoek. Lang werd gedacht dat vogels alleen masturbeerden als ze gestrest waren, maar die opvatting is door de studie achterhaald.
Archeologen hebben in Oezbekistan een vierduizend jaar oude kinderschedel gevonden met duidelijke sporen van een chirurgische ingreep. De vondst is volgens de onderzoekers het oudste gedocumenteerde bewijs van een chirurgische ingreep in Centraal-Azië en een van de oudste in Azië.
Europese sterrenkundigen hebben planeten buiten het zonnestelsel gevonden waar ongekend harde winden waaien. De onderzoekers maten windsnelheden van meer dan 25.000 kilometer per uur. De sterke winden zijn waarschijnlijk het gevolg van het magnetisch veld van de planeten.
Ongeveer twee derde van de borstkankerpatiënten kan met hormoon- in plaats van chemotherapie worden behandeld, blijkt uit onderzoek. Wetenschappers hebben een DNA-test ontwikkeld die onderscheid maakt tussen patiënten die wel en geen baat hebben bij chemotherapie.
Duiven gebruiken mogelijk hun lever als een natuurlijke gps om de weg te vinden. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, waarbij wetenschappers ontdekten dat speciale cellen in de lever helpen bij het waarnemen van het magnetische veld van de aarde.
De gemeente Maastricht noemt de opgraving van botten die mogelijk van de Franse musketier d'Artagnan zijn "illegaal" omdat er geen vergunning voor was afgegeven. De archeoloog die betrokken was bij de opgraving begin dit jaar werd eerder even opgepakt.
Een raket van Blue Origin, het ruimtevaartbedrijf van miljardair Jeff Bezos, is tijdens een test ontploft. Tijdens een zogeheten hot-fire-test deed zich een "afwijking" voor. Het bedrijf meldt dat niemand gewond is geraakt bij het incident.
Een nieuwe studie laat zien dat vrouwengezichten gemiddeld als aantrekkelijker worden beoordeeld dan die van mannen, zelfs door andere vrouwen. Het verschil neemt af naarmate mensen ouder worden. De onderzoekers hebben geen verklaring voor dit wereldwijde fenomeen.
Een rots die in een baan rond de zon draait, is maandag vernoemd naar de Nederlandse amateuronderzoeker Astrid Eeuwes. De Internationale Astronomische Unie, die over de naamgeving van objecten in het heelal gaat, heeft de nieuwe naam vastgesteld.
De vader van de in 2018 overleden natuurkundige Stephen Hawking maakte zich in het verleden zorgen dat zijn zoon "niet veel studeerde", blijkt uit een oud dagboek. Frank Hawking vond dat zijn zoon tijdens zijn studententijd "maar wat rondhing in huis".
Archeoloog Wim Dijkman is woensdagmiddag aangehouden vanwege een conflict rond het gevonden skelet in Maastricht dat mogelijk van de Franse musketier d'Artagnan is. Dijkman heeft geweigerd een deel van de botresten aan de Erfgoedinspectie te geven.
Een planetoïde met een diameter zo lang als een basketbalveld scheert maandagavond dicht langs de aarde. De ruimtesteen raast op ongeveer 90.000 kilometer van onze planeet voorbij. Dat is slechts een kwart van de afstand tussen de aarde en de maan.
Neanderthalers gebruikten bijna 60.000 jaar geleden mogelijk een stenen boor om tanden te behandelen. Dat blijkt uit een kies die is opgegraven in een grot in Zuid-Siberië. In de kies zit een diep gat dat lijkt te zijn gemaakt met een scherp, dun instrument.
Wetenschappers hebben in Thailand skeletresten opgegraven van een enorme dinosaurus. Het dier, dat zo'n 27 meter lang kon worden, zou zo'n 113 miljoen jaar geleden op aarde hebben gelopen. Onderzoekers noemen het de Nagatitan chaiyaphumensis, de grootste dinosaurus in Zuidoost-Azië.
De Marsrover Curiosity van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft zes dagen lang een steen van 13 kilo vastgehad aan zijn boor. Meerdere pogingen om los te komen liepen op niets uit.
Archeologen hebben in Schotland een kunstmatig eilandje ontdekt dat duizenden jaren oud is. Van zulke crannogs zijn er honderden in Schotland, en er liggen er vermoedelijk nog honderden onder water. De oudste opgravingen wijzen erop dat het om een zeer oude crannog gaat.
Een zeldzaam meetinstrument uit de zeventiende eeuw dat ooit toebehoorde aan een Indiase koninklijke familie wordt volgende week geveild in het Verenigd Koninkrijk. Het astrolabium is bijna vier keer zo groot als vergelijkbare instrumenten om onder meer tijd te meten.
Deense onderzoekers zijn erin geslaagd kleitabletten van duizenden jaren oud uit het Midden-Oosten te vertalen. Daartussen zaten niet alleen bureaucratische teksten en magische bezweringen, maar ook een rekening voor bier.
Paleontologen hebben in Zuid-Korea pootafdrukken aangetroffen van een pterosauriër, een vliegend reptiel dat leefde in de periode van de dinosauriërs. Het dier maakte de afdrukken vermoedelijk tijdens de jacht op een kleinere prooi. Opvallend: het liep op dat moment op vier poten.
Tientallen miljoenen jaren geleden, in het tijdperk van de dinosaurussen, zwom een toproofdier in de vorm van een enorme octopus in zee. Het dier lijkt op de mythologische kraken, een zeemonster dat zeelieden en schepen de diepte in sleurt.
